رمز ماندگاري «ربنا»ي استاد شجريان

محمد اسحاقی معاون مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان دیروز در نشست خبری درباره کار آماری تازه این سازمان مدعی شد جوانان ایرانی هیچ‌گونه بحرانی ندارند و گسست نسلی نیز وجود ندارد و تنها می‌توان تفاوت نسل‌ها را پذیرفت. مبنای گفته‌های این مسوول سازمان ملی جوانان گویا پیمایش آماری است که سال ۸۶ با هدف سنجش هویت مذهبی، ملی، جنسی، شغلی و سیاسی انجام گرفته است. اسحاقی در این نشست خبری این آمار را به صورت مکتوب به خبرنگاران عرضه نکرد و تنها به روخوانی این آمار و توضیح و تغییر نتایج آن پرداخت. معاون مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان گفت: پیمایش صورت‌گرفته در جامعه آماری هفت هزار نفره‌ای بوده است که تهران، شهرستان‌ها و حتی روستاها را در برمی‌گیرد و سعی شده است که با مطالعات قبلی نیز ارتباط داشته باشد.

اسحاقی ادامه داد: سعی شده است سوالات به گونه‌ای باشد که جزئیات را دربرگیرد تا در نهایت تحلیل آمارها به نتایج مشخصی منتهی شود. سازمان ملی جوانان پیش از این نیز درباره ازدواج و جوانان آمارگیری مفصلی انجام داده است که به صورت کتابچه‌های استانی در ۳۰ جلد و تحت عنوان سیمای جوان به چاپ رسیده است البته آنچه در این کتابچه‌ها مشهود است، خوشبینی است که مسوولین سازمان نسبت به وضعیت جوانان دارند، خوشبینی که شاید متاثر از انتخاب خودآگاه و از پیش‌ تعیین شده جامعه آماری باشد. در پیمایش هویت جوانان نیز البته وضع به همین منوال است.

بیش از ۷۰ درصد از جوانان نماز می‌خوانند

پیمایش هویت جوانان به گفته اسحاقی بر مبنای سوالاتی است که به گونه بخش‌بندی شده طراحی شده است، به نظر می‌رسد این سوالات به نحوی تنظیم شده‌اند که میزان اعتقادات جوانان شرکت‌کننده در این نظرسنجی را سنجش کند. اسحاقی در پایان هر کدام از این گزینه‌ها شرح مبسوطی از آیات و روایات و کتاب‌های آیت‌الله مطهری ارائه می‌داد تا ثابت کند جوانان کشور دچار هیچ‌گونه بحران اعتقادی نیستند. اولین این سوالات چنین است: آیا به طور منظم نماز می‌خوانید که بیش از نیمی از جوانان پاسخ مثبت داده‌اند و ۳۱ درصد گفته‌اند نماز می‌خوانند اما نه به‌طور منظم و ۶ درصد هم گفته‌اند وقتی دچار ناراحتی‌های روحی می‌شوند نماز می‌خوانند و دست آخر فقط ۴ درصد از جوانان نماز نمی‌خوانند.

بنا بر نظرسنجی سازمان جوانان ۹۰ درصد از جوانان به وجود خداوند اعتقاد کامل دارند و ۱۰ درصد باقی‌مانده تنها برخی اوقات شک می‌کنند. ۸۴ درصد جوانان با امر به معروف و نهی از منکر موافقند. ۹۰ درصد جوانان بین علم و دین تقابلی نمی‌بینند، ۷۰درصد جوانان مخالف جبر هستند و اختیار را قبول دارند. ۹۲درصد جوانان نذر می‌کنند، ۶۴ درصد جوانان خمس و زکات می‌دهند. اسحاقی از آمار اعتقادی نتیجه گرفت که بیشتر جوانان کاملا معتقد هستند و هیچ‌گونه مشکل اعتقادی ندارند. البته او هیچ‌گونه توضیحی نداد که این جامعه آماری تا چه حد می‌تواند به تمامی جوانان ایرانی تعمیم پیدا کند.

۷۷ درصد جوانان دست دادن با غیرمحارم را گناه می‌دانند

محمد اسحاقی در بخش دیگر گفته‌هایش تبعات دینداری را شرح داد و به سوالاتی پرداخت که در این پیمایش به قصد دریافت پیامدهای دینداری در جوانان طرح شده بود.

سوالاتی مانند اینکه دست دادن با غیرمحارم را قبول دارید یا نه. در پاسخ به این سوال ۷۷ درصد چنین کاری را درست ندانسته‌اند. هرچه هست در دیگر گزینه‌ها نیز مشخص شد، ۸۲درصد جوانان معتقدند که یافته‌های جدید علمی احکام دینی را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهند، ۹۳ درصد پایبندی بشر به اخلاقیات را توامان با دینداری قبول دارند و ۷۸ درصد دینداری را در همه زمینه‌ها و شرایط ضروری دانسته‌اند. با این همه ۳۰ درصد از جوانان نیز معتقدند که مذهب برای انسان محدودیت ایجاد می‌کند.

بیشتر جوانان از ایرانی بودنشان خوشحالند

بخش دیگری از این پیمایش درباره هویت ملی جوانان است که به اعتقاد اسحاقی نشان می‌دهد که جوانان ایرانی کاملا میهن‌دوست هستند. آنگونه که بیش از ۸۰ درصد جوانان در پاسخ به این سوال که: ای کاش در کشوری غیر از ایران به دنیا می‌آمدند، جواب منفی دادند. ۸۱ درصد گفته‌اند حاضر نیستند از ایران مهاجرت کنند، ۸۵ درصد جشن نوروزی را دوست می‌دارند و ۷۶ درصد از موسیقی سنتی لذت می‌برند. جالب اینجاست که در تمامی این تحلیل‌ها و سنجش‌ها زنان هویت راسخ و استوارتری دارند.

هیچ بحرانی وجود ندارد

وضعیت جوانان در بخش‌های دیگر این پیمایش نیز بنا بر گفته‌های معاون تحقیقات سازمان ملی جوانان کاملا راضی‌کننده است. بنا بر این آمارها جوانان ایرانی از وضع و حال خود ابراز رضایت کرده‌اند، ۷۹ درصد آنها برای رسیدن به شغلی که دوست دارند برنامه‌ریزی کرده‌اند، ۸۰ درصد جوانان استعدادهای خود را شناخته‌اند تنها نکته آزاردهنده این است که ۱۹ درصد جوانان که بیشتر دختر هستند از جنسیت خودشان چندان راضی نیستند و این در حالی است که ۷۹درصد جوانان به مواضع سیاسی‌شان فکر کرده‌اند، گرچه ۶۴ درصد به سیاست اهمیت نمی‌دهند. محمد رزاقی در پایان با خوش‌بینی اعلام کرد که جوانان ایرانی از هیچ‌گونه بحرانی رنج نمی‌برند و اگر نمره چهار را برای هویت در نظر بگیریم، جوانان ایرانی در هویت دینی نمره ۲۳/۳ و در هویت ملی نمره ۲۰/۳ می‌گیرند. گفتنی است در دوره پیشین سازمان ملی جوانان و در زمان ریاست رحیم عبادی، نظرسنجی‌هایی در همین زمینه‌ها انجام گرفت که نتایج کاملا متفاوتی داشت. شاید بتوان گفت که جوامع آماری در دوره‌های مختلف سیاسی دچار تحولات بزرگی شده‌اند.

روزنامه کارگزاران

البته افزون بر قطع برق نارسایی در راه اندازی سامانه اضطراری برق تالار بزرگ کشور باعث شد تا استاد شجریان که در تالار جضور داشتند به این سهل انگاری شدیدا اعتراض کنند.

خبرگزاری مهر نقل کرده که پس از یک ساعت و نیم با آمدن برق و قبل از ورود گروه به سالن استاد شجریان با چهره ای بر افروخته روی صحنه آمدند و خطاب به حضار گفتند : دست همه شما را می بوسم متاسفانه باید بگویم قطع برق و نارسایی از طرف برخی از دوستان بوده  که همه ما را شرمنده کرد . استاد ادامه دادند : باید از وزارت کشور که صاحبخانه است پرسید چرا برق چنین تالاری در چنین شرایطی قطع می شود؟!

اما این مشکل ماست که هیچکس پاسخگو نیست.تمام دوستانی که می خواستند این برنامه را خراب کنند باید بدانند جلوی رشد موسیقی را نمی توانند بگیرند .تا وقتی که زبان فارسی هست موسیقی اصیل ایرانی هم خواهد ماند.

اما جالبترین اتفاق در انتهای اجرا رخ داد . در پی تقاضای حاضران برای اجرای تصنیف مرغ سحر همایون شجریان از سکو پایین آمد و از پدرش خواست ا در این اجرا او را همراهی کند و آنگاه پدر و پسر این تصنیف خاطره انگیز را با جمعییت یک صدا خواندند.

قطع دوباره برق در روز چهارم کنسرت همايون شجريان و گروه دستان سبب شد نام بي بديل آواز ايران يکي از شديد ترين اعتراض هاي چند سال اخير را درباره بروز مشکل بر سر اجراي برنامه هاي موسيقي در کشور بيان کند. شامگاه دوشنبه درحالي که تماشاگران وارد تالار بزرگ کشور مي شدند تا به تماشاي آخرين و چهارمين اجراي همايون شجريان با گروه دستان بنشينند برق تالار به مانند روز سوم اجرا قطع شد اما اين بار سيستم برق اضطراري هم دچار مشکل شده بود و در نتيجه تالار بزرگ کشور در تاريکي کامل فرو رفت. در اين لحظات تنها منبع روشنايي تالار نور گوشي هاي همراه مردم بود. تداوم قطع برق باعث شد فضاي عجيبي در تالار ايجاد شود. عده يي از تماشاگران شروع به خواندن تصنيف هاي مورد علاقه شان کردند. گروهي «مرغ سحر» مي خواندند و گروهي ديگر تصنيف «اي ايران » و البته زمزمه هاي اعتراض به برگزارکنندگان نيز از سوي بعضي از تماشاگران آغاز شد که اتفاقات پيش آمده را نتيجه ناهماهنگي هاي برگزارکنندگان مي دانستند. اين در حالي است که به گفته مدير روابط عمومي اين کنسرت «موسسه دل آواز بعد از قطع برق در روز سوم کنسرت از مديران تالار خواسته بود هماهنگي هاي لازم را با مسوولان برق منطقه براي عدم قطع برق در زمان اجرا انجام دهند. گويا نامه نگاري هايي هم انجام شد و به طور شفاهي به مديران تالار قول داده شده بود که در ساعت برگزاري برنامه برق منطقه قطع نخواهد شد.»تمامي اين اتفاقات مصادف شد با روزي که همايون شجريان و گروه دستان ميزبان ميهمانان ويژه خود بودند. محمدرضا شجريان براي بار دوم شامگاه دوشنبه به تماشاي کار فرزند خود نشست. علاوه بر او حسين عليزاده ، محمدرضا درويشي، بيژن کامکار، سالار عقيلي، محمد سرير و مجيد درخشاني از ديگر ميهمانان ويژه همايون شجريان و گروه دستان محسوب مي شدند. با تاخيري يک ساعته برق اضطراري تالار وصل شد اما پيش از روي صحنه رفتن گروه، اين محمدرضا شجريان بود که با چهره يي برافروخته روي صحنه رفت و با زباني تند و صريح نسبت به شرايط موجود اعتراض کرد. مرد آواز ايران گفت؛« دست يکايک شما را مي بوسم. شما مردمي که اين گونه رفتارها را تحمل مي کنيد، رفتارهايي که به نظرم جز شيطنت چيزي نيست.» او ادامه داد؛ «بايد از وزارت کشور که صاحبخانه است پرسيد چرا برق چنين تالاري در چنين شرايطي قطع مي شود؟، اما مشکل اينجاست که هيچ کس پاسخگوي ما نيست.» اعتراض محمدرضا شجريان که به بهانه قطع برق آغاز شده بود در ادامه سياست هاي فرهنگي را هم در بر گرفت. او سخنان خود را با خواندن يک بيت از سعدي ادامه داد؛ «از دشمنان برند شکايت به دوستان، چون دوست دشمن است شکايت کجا بريم.» شجريان خاطرنشان کرد؛ «کساني که فکر مي کنند مي توانند جلوي اين برنامه ها و اين جمع شدن ها را بگيرند، سخت در اشتباهند. تا زماني که زبان فارسي هست، موسيقي فارسي هم هست و هيچ کس نمي تواند جلوي زبان و موسيقي ما را بگيرد.» استاد آواز ايران در پايان سخنانش گفت؛ «اعصاب بچه هاي ما را خرد کردند اما بايد تحمل مان بيش از اينها باشد تا بتوانيم در کنار هم زندگي کنيم.» بعد از سخنان محمدرضا شجريان گروه روي صحنه آمد. پيش از شروع اجرا حميد متبسم نوازنده و آهنگساز گروه از حمايت هاي محمدرضا شجريان تشکر کرد و توضيح داد چون در روز سوم اجرا به دليل قطع برق و شرايط نور اضطراري نتوانسته اند از بخش اول کنسرت تصويربرداري کنند امروز تصميم دارند ابتدا بخش دوم را اجرا کنند تا اجراي بخش اول بماند براي بعد از وصل برق. اينچنين بود که در آخرين روز اجرا گروه دستان برنامه خود را با ساخته هاي سعيد فرج پوري آغاز کرد. در ميانه هاي اجراي بخش اول بود که برق منطقه وصل شد و باز هم به مانند روز سوم در اين هنگام به خاطر جايگزين شدن برق عادي به جاي برق اضطراري براي چند لحظه وسايل و ابزار صدا از کار افتاد و بعد از يک وقفه گروه با بازگشت به چند ميزان قبل، کار خود را ادامه داد. اما نکته ويژه اين اجرا حضور محمدرضا شجريان روي صحنه براي اجراي قطعه درخواستي «مرغ سحر» بود. در پايان بخش دوم برنامه همايون شجريان از پدر دعوت کرد که روي صحنه برود و به همراه هم تصنيف مرغ سحر را اجرا کردند. بعد از اتفاقات دوشنبه شب، ديروز همايون شجريان و گروه دستان با انتشار بيانيه يي از تماشاگراني که در اجرا هاي سوم و چهارم گروه حضور داشتند عذرخواهي کردند. در اين بيانيه آمده است؛ «دوستان، همراهان و مهربانان عزيزي که يکشنبه و دوشنبه شب در کنسرت حضور داشتيد؛ از اينکه به خاطر قطعي بي برنامه برق که در نيمه اول کنسرت رخ داد، سختي کشيديد، پوزش مي خواهيم. مي دانيد که کنترل اين بي برنامگي از حوزه اختيارات ما و برگزارکنندگان خارج بود. علي ايحال بابت تاخير در شروع برنامه، گرماي سالن، عدم پخش تصوير از نمايشگر ها و کيفيت نامناسب نور صحنه در بخش اول اجرا پوزش مي خواهيم و از شکيبايي شما سپاسگزاريم. اميد است که بخش دوم کنسرت جبران کمبودها را کرده باشد.» عمده کنسرت هاي بزرگ که در اين روز ها برگزار شد به دليل عدم وجود تالار هاي حرفه يي و تخصصي در حوزه موسيقي با مشکلات زيادي در حوزه صدابرداري، ديد و آسايش تماشاگران و گروه اجرايي روبه رو بودند. براي تکميل شدن مجموعه ضعف ها پديده قطع برق کم بود که آن هم اضافه شد