استاد شجریان: آواز هر خواننده ای مثل اثر انگشت می ماند

محمدرضا شجریان گفت : آواز هر خواننده ای مثل اثر انگشت می ماند که مختص به یک نفر است ؛ در آینده ممکن است کسی بیاید که از من بهتر آواز بخواند اما قطعا هیچکس نمی تواند در آواز دقیقا مثل شجریان باشد.

به گزارش خبرنگار موسیقی مهر اعضای شورای عالی و هیئت مدیره خانه موسیقی عصر دیروز به کارگاه آواز استاد محمدرضا شجریان در مجموعه آسمان فرهنگستان هنر رفته ودرباره مراحل و نتایج برگزاری کارگاه آوازبحث و گفتگو کردند.

در این دیدار ابتدا استاد شجریان ضمن ارائه گزارشی کوتاه از مراحل گزینش شاگردان در باره مقاطع سنی و روزهای برگزاری کارگاه گفت : در مرحله نهایی گزینش هنرجویان ، حدود 50 نفر ازهنرجویان انتخاب شدند که در دو کلاس تعلیم می بینند؛ هنرجویان امروز در مقطع سنی پایین ترکه بیشتر آنها بین 18تا 30ساله هستند حضوردارند و یکشنبه آینده نوبت هنرجویان 30 سال به بالا است.

وی در ادامه با ابراز رضایت و امیدواری نسبت به توانایی و آینده این هنرجویان گفت : حدود 15 سال پیش استاد گنجه ای که مسئولیت ریاست مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را برعهده داشت از من خواست تا یک دوره کلاس عالی آواز برای هنرجویان برگزار کنم و من هم موافقت کردم وایشان پس از مدتی بیش از یکصد نوار کاست برای من فرستاد تا گوش کنم و از بین آنها تعدادی را برای آموزش دوره عالی انتخاب کنم ؛ بعد از اینکه همه آنها را به دقت شنیدم ضمن اینکه ازوضعیت آواز به کلی مایوس شدم به آقای گنجه ای گفتم که از بین این تعداد حتی یک نفر را هم که بتوانم برای دوره عالی بپذیرم نیافتم و آن کلاس تشکیل نشد.

این استاد آواز در ادامه با اشاره به اینکه همواره دغدغه پرورش خواننده یا خوانندگانی را داشته که بتوانند سنت آواز خوانی را به بهترین وجه زنده نگاه دارند گفت : در سالیان اخیر با آسیب شناسی علل افت آواز و با هدف تربیت خوانندگانی از نسل نو این کارگاه آواز را برگزار کردم و خیلی خوشحالم که در طی مسیر استعدادهای درخشانی را یافتم که امید آینده آواز ایران هستند و من به آنها گفته ام هرچه آموخته اید به جای خود محفوظ ، فعلا فقط و فقط تقلید کنید و در این مدت که درس ما آواز سه گاه بوده جملات آوازی را تا شش بار ضبط کرده واز آنها خواسته ام که عینا نقل کنند .

 محمدرضا شحریان در پایان توضیحاتش گفت : اگر که من گفته ام فعلا تقلید کنید به این معنا نیست که در آینده همه اینها مثل من می شوند؛ آواز هر خواننده ای مثل اثر انگشتی است که مختص به یک نفر است و لذا ممکن است در آینده کسی بیاید که از من بهتر آواز بخواند اما هیچکس نمی تواند دقیقا مثل من باشد. ضمن اینکه من برخی ویژگی های فردی را به عنوان نکته مثبت پذیرفتم و اصرارداشته ام که هنرجو آن را تغییر ندهد.

وی سپس از هنرجویان خواست تا هر یک چند دقیقه ای به آواز خوانی بپردازند ؛ درادامه حدود ده نفر از هنرجویان آواز سه گاه را با شعری از عطار(برگرفته از آلبوم آسمان عشق استاد) را خواندند.

در پایان آوازخوانی هنرجویان، هر یک از اعضای شورای عالی طی سخنان کوتاهی نظراتی را ارائه دادند؛ مصطفی کمال پورتراب با اشاره به چند نکته تکنیکی به هنرجویان تاکید کرد تا قدر این موقعیت را بدانند و از فرصت به دست آمده نهایت استفاده را ببرند.

داود گنجه ای با اشاره به اخلاق نیکوی استاد و قدردانی اززحمات محمدرضا شجریان برگزاری این کارگاه را بسیار مفید دانست و گفت : باید در بخش نوازندگی نیز چنین کارگاههایی برگزار شود چرا که اکثریت نوازندگان در تکنوازی و جواب آواز ضعف دارند.

قائم مقام خانه در بخش دیگری از سخنانش به عیادت شجریان ازبیژن کامکار و کمک مالی او به خانه موسیقی اشاره کرد و گفت در جایی که مسئولان وظیفه دارند و کاری نمی کنند اقدام هنرمندی مثل شجریان با این سخاوت قابل تقدیر است.

خودتان باشید !

به گزارش مهر ، فرهاد فخرالدینی طی سخنان کوتاهی به برخی نکات مهم در زمینه هنرموسیقی اشاره کرد و گفت : از شنیدن آواز این حوانان بسیار لذت بردم و خیلی خوشحالم که می بینم زحمات استاد شجریان به بار نشسته است.

رهبر ارکستر ملی افزود : آواز شما هنرجویان نشان داد که راه درستی انتخاب شده است و تکنیک و روش آموزش درست بوده است که همه بدون ادا و حرکات اضافه و خیلی متین آواز به این خوبی می خوانید و من می خواهم به شما که همه جوان هستید و در آغاز راه بگویم و توصیه بکنم که اگر می خواهید در این راه بمانید و ادامه فعالیت بدهید و موفق باشید باید در وهله اول خودتان باشید چرا که آن صدایی بر دل می نشیند که ازدل برخاسته باشد ؛ دلتان را صاف کنید و نگذارید که بر آن زنگاربنشیند؛ هیچگاه ساز و نوای نوازنده و خواننده ای که در کارش غل و غش باشد گوشنواز و دلنواز نخواهد بود.

فخرالدینی در ادامه با اشاره به اهمیت برقراری ارتباط در کار هنری گفت : اگر نوازنده و خواننده همدل و همراه نباشند کارشان به هیچ وجه مخاطب را جذب نمی کند وحداقل این دو باید در یک چیز که آن هم عشق به کار است مشترک باشند تا بتوانند یک اثر هنری خلق کنند.عشق زیربنای هر کار هنری است وهنرمند تا عاشق نباشد هنرمند نیست؛ به همدیگر عشق بورزید، یکدیگر را دوست داشته باشد و هنر را برای تعالی انسان و انسانیت بخواهید تا ماندگار شوید.

رهبر ارکستر ملی در پایان با ابراز خوشحالی از حضورش در این دیدار گفت : امروز روز تمرین ارکستر ملی بود اما من با عشق نشستم تا این جوانان را ببینم و امروز را از روزهای خوب زندگی ام می دانم.

 راز ماندگاری شجریان

داریوش پیرنیاکان در ادامه طی سخنان کوتاهی گفت : من هم به نوبه خود از برگزاری این کارگاه بسیار خرسندم ومی خواهم کمی از سناخت خودم را از استاد به این هنرحویان عزیز بگویم.

سخنگوی خانه موسیقی افزود : حدود دوازده سال با استاد همکاری نزدیک داشتم؛ بیش از دویست کنسرت داشتیم و نزدیک به صد روز در یک خودروبودیم و تمامی ایالت های آمریکا را سفر کردیم ؛ بنا بر این می توانم به خوبی شجریان را بشناسم چرا که از قدیم گفته اند سفر بهترین چیز است برای شناختن دیگران و من به جرات می توانم بگویم که استاد دراین مدت با کمال آرامش و انسانیت تمام به وضع همراهان و نوازندگان گروه رسیدگی می کرد؛ در جا می رسیدیم و در هر موقعیتی که بودیم ایشان اول به فکر وضعیت تک تک اعضا بود که همه راحت باشند و بعد دست آخر به خودش می رسید.

پیرنیاکان درادامه گفت : با اینکه من حدود 15سال از استاد کوچکترم اما امکان نداشت که ایشان برای ورود به جایی جلوتر بیفتد و یا در این سالها که همراه گروه بودیم هیچکس کمترین بی احترامی و یا عصبانیت و پرخاشی از ایشان ندیدیم و من سعی کردم همواره این خصلیت را الگوی خودم قرار بدهم .

پیرنیاکان درپایان سخنانش گفت : من نمی خواستم در حضور ایشان تعریف کنم اما هدفم از اشاره به حسن اخلاق استاد این بود تا شما هنرجویان بدانید که شجریان شدن فقط به خوب آوازخواندن نیست ؛ خیلی ها خوب آواز می خواندند ولی نتوانستند جایگاه شجریان را به دست آورند؛بنا بر این شرط اصلی و مهم ارتقا و اعتلای هنرمندان انسانیت و احترام به دیگران و عشق ورزیدن به ارزش های انسانی است و بعد اجرای ساز یا خواندن آواز.

بستر سازی برای معرفی استعدادهای جوان

به گزارش مهر دکتر محمد سریرهم در این نشست گفت : حضور این هنرجویان و عشق و علاقه آنها به موسیقی ایرانی و آواز بسیار ستودنی است وباید اذعان داشت که برگزاری این کارگاه با نظارت استاد شجریان بسیار مغتنم است.

مدیرعامل خانه موسیقی در ادامه گفت : سطح بسیار بالای آواز این هنرجویان مایه امیدواری است و باید برای بستر سازی ارائه هنر این هنرجویان به منظور تشویق دیگر جوانان و اعلام اینکه خیل عظیمی از جوانان این مرز و بوم طالب و خواستار موسیقی اصیل ایرانی و آواز ایرانی هستند امکاناتی تهیه شود تا همه شاهد اجرای آواز این عزیزان باشیم.

رییس هیئت مدیره خانه در پایان گفت : خانه موسیقی آمادگی دارد تا در هر ماه دو برنامه در خانه هنرمندان برای اجرای برنامه و کنسرت خوانندگان کارگاه آواز استاد شجریان برگزار کند.

در پایان سخنان برخی از اعضای شورای عالی، علی جهاندار (از شاگردان قدیمی استاد) با استفاده از شعر سعدی دقایقی در مایه بیات ترک آواز خواند .

در این دیدار مصطفی کمال پورتراب،فرهاد فخرالدینی،تقی ضرابی،داودگنجه ای،محمدسریر،داریوش پیرنیاکان،حمیدرضا نوربخش،حمیدرضاعاطفی،ابوالحسن مختاباد و فرشاد توکلی حضورداشتند

آن چه در بالا ثبت شده است مربوط به کاست آستان جانان حاصل همکاری سه ستاره درخشان و غیرقابل تکرار موسیقی ایران است.

و شاید برای بعضی افراد شنیدن این مقدار صدای زیبا توسط دو ساز و یک خواننده غیر واقعی به نظر برسد.

البته از لحاظ فنی این اثر بسیار کامل بوده و کلاس درسی برای دوستداران موسیقی می باشد که در این مجال فرصت این بحث نیست و من هم هرکز در این جایگاه قرار ندارم.

شاید بتوان گفت که این کار اولین کنسرت جدی پس از انقلاب می باشد که در سفارت سوئیس اجرا شده است و به جرات می توان آن را از فنی ترین و احساسی ترین کارهای اجرا شده در تاریخ موسیقی ایران دانست که هم دلی و رفاقت تولید کنندگان این کار مثال زدنی است.

اکثر علاقمندان و دنبال کنندگان جدی موسیقی حتما بارها و ممکن است افرادی ده ها و صدها بار این کار را شنیده باشند و از شنیدن آن لذت برده باشند اما چند روز پیش که این اثر رویایی را می شنیدم و از بخت مناسب و خیلی نادر در سکوت آن را می نوشیدم ، در پس زمینه آواز ملکوتی استاد صدای آواز گنجشک های سفارت واضح و به خوبی شنیده می شد که گنجشک ها با استاد همخوانی می کردند و در قسمت هایی که استاد آواز دشتستانی سر داده بودند از همه لحظات صریح تر به گوش می رسید.

با شنیدن چیزی که آوردم ابتدا تعجب کردم و درهمان لحظه پاسخ سوالی قدیمی که رمز ماندگاری استاد شجریان و صدای جادویی و ماورایی ایشان و ارادت بی حد من به ایشان بر من آشکار شد که آنچه ازدل برآید لاجرم بردل نشیند و هرهنری که از درون دل صاحبان نشات بگیرد و همگام و هم صدا با طبیعت باشد ، دل هر موجود زنده ای را با خود همراه می کند.

و ماندگاری انسان ها چیزی است که با تبلیغ یا پول یا زور پایدار نخواهد ماند.

گویند روی سرخ تو سعدی که زرد کرد                           اکسیر عشق بر مسم آمیخت ، زر شدم

پایدار مانی استاد

از قانون شکنی دست بردارید!

دکتر احمد توکلی

 به چند واقعیت زیر دقت بفرمایید:

1. در قانون بودجه سال 1387، مبلغ 30،000 میلیارد ریال برای یارانه واردات بنزین و گازوئیل اعتبار تصویب شده است. یعنی دولت در طول سال جاری حق داشت حدود 3 میلیارد دلار فرآورده نفتی وارد کند. این پیشنهاد خودِ دولت بود که بدون تغییر مجلس آن را پذیرفته بود. در سال 1386 دولت در این‌باره تخلف کرده بود، يعني به‌جاي حد مجاز قانوني 3.8 ميليارد دلاري، 5.8 ميليارد دلار وارد كرد. بعد در مقابل اعتراض مجلس مدعی شد که اضافه واردات سال 1386 از منابع داخلی شرکت نفت بوده، نه از منابع عمومی دولت! به همين دليل مجلس در قانون بودجه سال 1387، بعد از تعیین اعتبار تقريبا 3 ميليارد دلار مذكور، با صراحت تاکید کرده است: « میزان یارانه بنزین و نفت گاز [گازوئیل] مصرفی از هیچ محل دیگری قابل افزایش نمی‌باشد ».

2. برخلاف تکلیف قانونی مذکور، دولت تا آخر دی‌ماه 1387، کمی بیش از 6 میلیارد دلار بنزین و گازوئیل وارد کرده است. روز سه‌شنبه 87.11.15، در کمیسیون برنامه بودجه مجلس شورای اسلامی، وزیر محترم نفت در برابر اعتراض بنده گفت: قبول دارم خلاف است ولی چون کشور محتاج بود، با مسوولیت خود و با اطلاع ریاست جمهور این کار را کردم. پاسخ شنید که شما تنها مسوول اجرای قانون هستید و حق تشخیص مصلحت بدون اذن قانونگذار ندارید. موافقت رییس جمهور هم با کار شما اثري بر غیرقانونی بودن اقدام ندارد، تنها ایشان را هم شریک جرم می‌سازد. کمبود ارز برای تامین مصلحتی که به نظر دولت رسیده بود از شهریور آشکار بود. دولت می‌توانست با تقدیم یک لایحه دو فوريتي از مجلس شورای اسلامی اجازه خرج جدید برای واردات را تقاضا می‌کرد.

3. بدين ترتيب، دولت طي دو سال 5 ميليارد دلار را صرف واردات فرآورده‌هاي نفتي كرد بدون آن‌‌كه اجازه داشته باشد. بخش عمده اين مبلغ صرف بنزين شده است.

4. درآمد ارزی دولت عمدتاً حاصل از فروش نفت خام است. اندکی هم از منابع دیگر مانند صدور گاز درآمد ارزی دارد. با سقوط فاحش قیمت نفت‌خام، درآمد سال آینده حدود 30 میلیارد دلار پیش‌بینی می‌شود. در مقابل درآمد حدود 80 میلیارد دلاری سال جاری؛ البته اگر بهای نفت خام از هر بشکه 37.5 دلار فرضی دولت پایین‌تر نیاید. اتكاي منابع بودجه به نفت نيز بيش‌از 40 ميليارد دلار برآورد شده است.

5. در لایحه بودجه سال آینده که اخیراً به مجلس تقدیم شده است، برآورد دولت این است که در سال 1388 برای تامین بودجه عمومی، از حساب ذخیره ارزی حداقل باید 12.2 میلیارد دلار به طور خالص برداشت شود. یعنی در سال 1388، طبق برآورد، نه تنها ارزی به حساب ذخیره اضافه نخواهد شد، بلکه از موجودی سال‌های قبل نیز، قسمت اعظمش برای بودجه دولت برداشته می‌شود. البته اگر برآورد هزینه‌های بودجه بیشتر نشود.

6. در بودجه سال 1387، برای اتمام و توسعه پروژه‌های نفت و گاز، به ویژه در پارس جنوبی، علاوه بر اختصاص منابع ارزی از بودجه بیش از پیشنهاد دولت اجازه استفاده از 9.6 میلیارد دلار فاینانس و بيع متقابل به وزارت نفت داده شده است. به دلیل شرایط تحریم تا کنون امکان تامین حتی یک دلار از این محل فراهم نشده است، و پروژه‌ها با کمبود منابع روبرو هستند.

7. تقریباً نیمی از خودروهای شخصی و دولتی در تهران هستند. در سه سال اخیر به طور متوسط، تهران 45 روز از سال را هوای سالم داشت. ترافیک سنگین تهران نیز میلیون‌ها نفر-ساعت وقت را تباه می‌کند، با آلوده ساختن محیط جان مردم را به خطر می‌اندازد، سبب مرگ زودرس عده‌ای از هموطنان می‌شود، با کندسازی آمد و شد، شبکه حمل‌ونقل عمومی را تا یک‌سوم حد بهینه، نابهره‌ور می‌کند، آستانه حوصله‌ و تحمل مردم را، به ویژه استفاده کنندگان از وسایل عمومی را، پایین می‌آورد و ...

8. در ستاد تبصره 13، در بحث از سهمیه بنزین خودروهای شخصی، تقریباً کارشناسان تمامی دستگاه‌های ذیربط با افزایش سهمیه مخالف بودند. به رغم این اتفاق نظر کارشناسی و نيز کمبود منابع، دولت سهمیه را به 120 لیتر افزایش داد. سال گذشته نيز دولت سهميه را از 80 ليتر درماه به 100 افزايش داد و تحت عناوين ديگري مانند عيد و تابستان هم سهميه جديد اعلام كرد.

جمع‌بندي واقعيت‌هاي بالا:

9. قانون شکسته شد با صراحت تمام، مجلس در برابر این قانون‌شکنی آشکار سکوت کرد، میلیارد‌ها دلار بیش از حد مجاز قانون، منابع ارزی تلف شد، آن همه آسیب از افزایش مصرف بنزین بر مردم تحمیل شد. اگر این دلارها در حساب ذخیره ارزی باقی می‌ماند و در سال پردردسر 1388 به کارمان می‌آمد، بد بود؟ اگر دلارهاي مذكور به جای مصرف غیرقانونی، در تحقق قانونِ اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 در اختیار بخش خصوصی و تعاونی قرار می‌گرفت تا صرف تولید و اشتغال شود چطور؟ یا برای توسعه و اتمام فازهای پارس جنوبی صرف می‌شد و بخشی از عقب‌ماندگی ما از قطر را در بهره‌برداری از میدان مشترک جبران می‌ساخت بهتر نبود؟ به وزیر نفت در کمیسیون بودجه گفتم که کار غیرقانونی وزارت نفت درست مانند این است که شما دست در جیب کسی بکنید و بدون رضایت وی پولی را بردارید. شما که فرد خوش‌سابقه و متدینی هستید، حاضرید این کار را بکنید، که نیستید. حالا دست در جیب 70 میلیون کرده‌اید و در قیامت ضامن همه تبعات فقدان این منابع هدر رفته در حساب ذخیره هستید. نمي‌دانم چه پاسخي خواهند داد.

واي اگر از پس امروز بود فردايي!

محکوميت معاون وقت دانشگاه زنجان و دختر دانشجو به شلاق

رئيس دادگستري استان زنجان گفت؛ معاون وقت دانشگاه زنجان به 30 ضربه شلاق تعزيري و 30 ضربه شلاق تعليقي و دختر دانشجوي دانشگاه زنجان نيز به 30 ضربه شلاق تعزيري محکوم شدند. جمال انصاري در گفت وگو با ايلنا افزود؛ از سوي دادگاه بدوي معاون وقت دانشگاه زنجان به تبعيد نيز محکوم شده بود که دادگاه تجديدنظر اين مجازات را لغو کرد. رئيس دادگستري زنجان همچنين در مورد بخش دوم پرونده دانشگاه زنجان گفت؛ براي هشت نفر از افرادي که در تشکيل تجمع، اعتصاب و بر هم زدن آرامش دانشگاه دخالت داشتند، کيفرخواست آنها صادر شده و پرونده به دادگاه انقلاب زنجان ارجاع شده است. انصاري افزود؛ هفت نفر از هشت نفر در ابتدا بازداشت شدند که پس از طي مراحل مقدماتي براي آنها وثيقه مناسب صادر شد که همگي آنها پس از توديع وثيقه آزاد شدند. وي ادامه داد؛ متهم هشتم اين پرونده از ديد ما مجهول المکان است و هنوز نتوانسته ايم به آن شخص دسترسي پيدا کنيم