به عادت سال های قبلی در روز ابتدایی فروردین سال با پیامی از رهبر و ریاست جمهوری آغاز می گردد که در این مورد سخنان رهبر از مرتبه و ویژگی خاصی بهره می برد و تا پایان سال مطمئنا بارها و بارها تکرار خواهد شد و این پندهارا مسئولان نیز به گوش و عمل انجام دهند.

امسال سال اصلاح الگوی مصرف نام گرفته شد که به اعتقاد بنده که اصلا هم متخصص امور سیاسی نیستم بسیار هوشمندانه به نظر می اید چون ما ایرانیان تا حدودی عادت به اسراف داریم و شرایط اقتصادی جهان و ما نیز ایجاب می کند که بیشتر و بهتر مصرف کنیم کما اینکه شرایط اقتصادجهانی زیاد بر شرایط اقتصادی ما تاثیرگذار نیست یا لااقل ما تا به حال پیشرفت و پسرفتی با تغییرات عمده جهانی و مخصوصا قیمت نفت که تنها تکیه گاه اقتصاد ماست حس نکرده ایم.

با توجه به اینکه بد مصرف کردن در تمام زمینه ها شاخصه ما ایرانی هاست می خواستم به مقادیری در مورد الگوهای دیگری که بایستی اصلاح شود نیز صحبت کنم (شاید بتوان با توجه به رشته تحصیلی و تجاربم تا حدودی این نظرات را تخصصی نامید.)

تمای مواد مصرفی در  سه پروسه مهم به وجود می آیند که تولید انتقال و مصرف می باشد.

تولید شاید مهم ترین عامل در استفاده مناسب و کم کردن هزینه های یک واحد و درنهایت یک کشور باشد. به عنوان مثال کشورهای پیشرفته در روند تولید از عوامل مختلفی چون استفاده از مواد اولیه بهتر و خط تولید کارامد تر و کم کردن خطاهای انسانی و دستگاهی و گرفتن فیدبک های مناسب و در نهایت تفکر و تحقیق کامل تر استفاده میکنند.

اما در کشور ما کمتر از این تفکر استفاده می شود مثلا ما از معدود کشورهای جهان هستیم که پیکانی را که ۴۰-۵۰ سال پیش تولید می کرده ایم و مصرف آن بسیار بالا می باشد و از لحاظ آلایندگی خطرناک  را هنوز در شکل های مختلف به نام آردی و روا و وانت و ..... تولید و به دست مردم می دهیم.

اگر دقت کرده باشیم اکثریت ماشین هایی که مردم عادی استفاده می کنند ماشین های پر مصرف و خطرناک از لحاظ آلایندگی و حفظ جان سرنشین می باشد.

حال در نظر داشته باشید ما می توانستیم ماشین های به روز و استاندارد را با قیمت های مناسب مطابق با قیمت های جهانی در کشور داشته باشیم تفاوت مصرف بنزین در این حلت چه کمک شایانی به مصرف و درنهایت اقتصاد بیمار ما می کرد؟

و به اذعان صریح کارشناسان بنزین مهمترین معزل در اقتصاد ماست و ظرفیت واردات بنزین به علت نبود اسکله مناسب محدود بوده یعنی ما دیگر اسکله ای برای وارد کردن بنزین نداریم.

آب آبادانی است.

با مطالعه دقیق در دنیای امروز خواهیم دید که کشورهای پیشرفته و مترقی ، کشورهایی هستند که آب دارند و اینان گوی سبقت را از کشورهایی که منابع عظیم نفت و گاز (کشورهای خاور میانه) و نعمت خدادادی طلا و فلزات گران قیمت و منابع کانی فراوان (کشورهای آفریقایی)دارند در زمینه پیشرفت و همچنان با توجه به فراوانی آب ، حتی در مصرف هم ربوده اند.

کمبود آب در ایران دلایل زیربنایی فراوان دارد.یکی از آنان با توجه به آمارهای ثبت شده این موضوع است که 90درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می شود و با خوشبینی 30درصد آن هدر می رود.

با یک حساب سرانگشتی می فهمیم که حدود یک سوم آب کشور در این بخش هدر می رود.(دقیقا 27درصد)

یعنی اگر ما کشاورزی خود را مکانیزه کنیم هم در مصرف آب صرفه جویی کرده ایم و هم در روند تولید پیشرفت داشته ایم و هم ضایعات کشاورزی ما کم می شود.

می بینیم که کشورهای اروپایی با جدیدترین متد و تکنولوژی کشاورزی را به صنعتی بزرگ تبدیل کرده اند و با وجود فراوانی آب ، بدین روش مصرف را به حداقل بهینه کرده اند.

در زمینه آب شهری دو نکته قابل تعمق می باشد.پروسه تصفیه کردن آب ، بسیار سخت و هزینه بردار است.انتقال آب از منابع به تصفیه خانه ها و انتقال آن به مشترکین بسیار هزینه بر می باشد.

در این انتقال ، مخصوصا در انتقال به مشترکین به کفته کارشناسان حدود 50 تا 65 درصد آب تولیدی ، که با این مشقت و هزینه تولید و تصفیه شده است به هدر می رود و این در مراکز قدیمی مناطق شهری و به خصوص در کلان شهر ها بیشتر خودنمایی می کند.

اکثر مناطق قدیمی شهرها دارای لوله کشی های بسیار قدیمی هستند که برای تعداد محدودی خانوار که مثلا 40 یا 50 سال پیش در آنجا زندگی می کردده اند پیش بینی و تعبیه شده است و با انفجار جمعیتی و ساختمان سازی در ارتفاع ، این لوله ها و کلا تاسیسات زیربنایی پاسخگو نمی باشد.

حتما همه ما در محله های خود شاهد نشت لوله ها و یا حتی شکستگی و عملیات ترمیم و مقادیر فراوان آبی که به هدر می رود بوده ایم.

منظر دوم در مورد آب شهری بسیار قابل توجه است.درهیچ کشوری در دنیای پیشرفته و حتی کشورهای درحال توسعه ، از همه شیرهای لوله کشی ، آب تصفیه شده خارج نمی شود.

دقت کنید ، ما آبی که می نوشیم ، آبی که با آن استحمام می کنیم ، آبی که دست و روی خود را با آن می شوییم، آبی که ظروف خود را با آن می شوییم ، و حتی آبی که در دستشویی ها از آن استفاده می کنیم همه دارای یک کیفیت و بهترین نوع آب تولیدی کشور هستند.

این نکته به هیچ وجه قابل قبول نمی باشد و هیچ توجیه عقلی و منطقی ندارد.این مورد هم احتیاج به بررسی دقیق و تغییر ساختار دارد.

و امیدوارم که مسئولین امر با درایت خود و با استفاده از تجربیات کشورهای موفق بتوانند روش مناسبی پیدا کنند.

نکته مهم دیگر ، جمع آوری فاضلاب ها و استفاده آب در صنعت می باشد.

در صنعت بیشتر آب به منظور خنک کردن و نظافت استفاده می شود که مطمئنا روش های کاربردی مناسب تری که این نعمت بی بدیل بتواند کمتر هدر رود وجود دارد که به دلیل پیچیدگی و تخصصی بودن آن در هر صنعت به آن نمی پردازیم.

فاضلاب ها از باقی مانده آب مصرفی مشترکین به دست می آید که درصد قابل توجهی از آب تولیدی می باشد.

این فاضلاب ها تنها نیاز به پالایش و ورود مجدد به چرخه مصرف آب دارد.در صورتی که بتوانیم مجاری فاضلاب ها را در ساختمان ها و مجتمع های بزرگ تفکیک کنیم ، حتی می توان مقدار زیادی آب قابل مصرف در تصفیه خانه های محلی به وجود آورد و چرخه آبی بسیار بسیار کم هزینه و با ارزشی به وجود آورد.

به عنوان مثال ، فاضلابی که از شستشو به وجود می آید در صورت فیلتر شدن و تصفیه در حدی که بتوان از لحاظ استاندارد دوباره با آن شستشو کرد قابل استفاده مجدد خواهد بود.

حال می توان این فیلتر و تصفیه را با قراردادن تصفیه خانه ای کوچک در یک محله و یا در هر مجتمع پر واحد و پر جمعیت انجام داد و فاضلاب هایی که احتیاج به عملیات تخصصی تر و برای تصفیه نیازمند دستگاههای پیچیده تری هستند را با به تصفیه خانه های اصلی انتقال داد ، در این صورت مقدار فراوانی آب در یک چرخه ثابت خواهیم داشت و هزینه انتقال همه فاضلاب ها به تصفیه خانه مرکزی کمتر خواهد شد.

پس می بینیم که ما در تولید و توزیع آب شرایط به مراتب بدتری از مصرف آن داریم.

واما برق ، برق به خودی خود به وجود نمی آید و قابل تبدیل از دیگر انرژی ها و منابع است.

منابع تولید برق متفاوتند که برخی از آنان عبارتند از : سوخت های فسیلی ، آب ، باد ، آفتاب و اخیرا انرژی هسته ای .

بیشتر کشورهای دنیا با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی خود یه تولید انرژی برق اقدام می کنند.

کشور ما از لحاظ گوناگونی شرایط اقلیمی ، بسیار متنوع می باشد.یعنی ما می توانیم در هر منطقه با توجه به کثرت انرژی موجود ، اقدام به تولید برق کنیم.

به عنوان مثال بخش عمده ای از خاک ایران را کویر تشکیل داده است.کویر شاید نعمتی همسان با آب باشد ولی ما آن را همیشه تهدید قلمداد کرده ایم.

خورشید ، این بزرگترین تولید کننده انرژی در منظومی شمسی روزانه مقادیر بی نهایتی انرژی به ما هدیه می کند و ما آن را هدر می دهیم.

در صورتی که ما از این انرژی استفاده کنیم ، بی نیاز از تمام انواع انرژی خواهیم شد.

همچنین مناطق بادگیر فراوانی در ایران وجود دارد که آن هم موهبت الهی است و ما قدردان آن نیستیم.

دو نوع انرژی فوق به اصطلاح انرژی های تجدید پذیرند ، چه ما از نور خورشید و باد استفاده کنیم و چه نکنیم ، خورشید خواهد تابید و باد نیز خواهد وزید.

بیشتر برق تولیدی کشور ، از سوخت های فسیلی و بعد از آن از نیروگاه های آبی تولید می شود که انرژی های فنا پذیری هستند و آیندگان روش های استفاده بهتری برای استفاده از آن وجود دارد و آیندگان ما را به خاطر انجام این اشتباهات تا همین امروز هم نخواهند بخشید و بیائیم این اشتباه را در آینده انجام ندهیم.

در مورد تولید برق از طریق انرژی هسته ای نیز اگر بحثی نرانیم بهتر است چون بیشتر به یک مقوله سیاسی و تبلیغاتی تبدیل شده است.

پس به صورت خلاصه و اجمالی روند تولید برق را نقد کردیم و ایرادات و مشکلات آن را مرور کردیم و متوجه به نیاز فراوان اصلاح روند تولید آن شدیم.

پس از تولید ، به توزیع برق می رسیم.توزیع برق به این صورت است که برق تولیدی با ولتاژ بسیار بالا توسط خطوط انتقال ارسال می کنند و در بعضی از مسیرها تقویت می شود و به پست های توزیع برق در شهرها می رسد و از آنجا با تقلیل ولتاژ به پست های محلی و باز با تقلیل ولتاژ به برق سه فاز  و تک فاز تبدیل و قابل استفاده ما خواهد شد.

در مسیر و در ایستگاه های تقلیل ولتاژ انرژی بسیاری تلف می شود ولی تقریبا با تکنولوژی امروز جهان این اتفاق غیرقابل اجتناب است که محققان و دانشمندان در پی تولید و کشف هادی هایی با مقاومت کمتر و فرضیه تولید ابرهادی ها هستند که باید منتظر این معجزه علمی بود.

ولی مشکل اساسی در توزیع شهری برق است ، تیرهای برق و سیم های به هم پیچیده که هم بسیار خطرناک و هم انرژی زیادی از بین می برد.جدا از اتصالات و آتش سوزی ها و برق دزدی هایی که به این دلیل به وجود می آید.

در مقایسه با کشورهای پیشرفته همین بس که سال های سال است در کشورهای پیشرفته آثار از تیرهای برق و سیم های روکار و ...... نمی بینید و تمام خط انتقای داخل شهری از زیر زمین و از داکت های زیرزمینی عبور می کند و احتمال سوخته شدن کابل ها کمتر و تعمیرات آسان تر می شود و در زیبایی شهر ها نیز بسیار موثر است.

انتقال و پس از آن مصرف ، درست است که ما مقادیر زیاد و بی جهتی برق مصرف می کنیم اما این سوال به ذهن من تبادر می کند که ، آیا دلیل مصرف زیاد برق ، طراحی های غیر اصولی و سنتی روشنایی و مصرف توسط مهندسان طراح نظام مهندسی نیست؟

هنوز ما متوجه نشده ایم که الگوی مصرف و طراحی در تمام دنیا و بالتبع آن در ایران تغییر کرده است و ما تنها با تغییر اصول قوانین طراحی نظام مهندسی خواهیم توانست در مصرف صرفه جویی کنیم.

شما در منزل خود و اطرافیان خود (منظور قشر معمول جامعه است) خواهید دید برای روشنایی منزل ، چندین و چند منبع نور بر دیوار و متناسب با اندازه اتاق یک یا چند محل برای لوستر در نظر گرفته شده است و ما اکثرا و مخصوصا زمان هایی که مهمانی برپاست از همه این منابع استفاده می کنیم در حالی که در دنیای مدرن منابع نور از سقف به سطح آمده و به صورت تامین نور در هر زون شده است.

و می بینیم در این بین گناه مصرف کننده کمتر از گناه قوانین و طراحان است.

بحث مصرف انرژی نیز که به تازگی مطرح شده است و با این که سازمان نظام مهندسی مبحثی مرتبط با این موضوع داشته است ، لیکن اخیرا بر روی این مباحث تاکید ویژه ای دارد و این بسیار امیدوار کننده است که این مورد نیز به طراح و ناظر ساختمان و ارگان های نظارت کننده و صادرکنندگان مجوز پایان کار بستگی دارد.

به عنوان مثال در طراحی های اخیر ، عایق بودن دیوارها ، مصرف نمودن بهینه از انرژی ها ، جلوگیری از هدر رفتن حرارت در لوله ها و موتور خانه ها مورد توجه قرار گرفته است و مطمئنا خریدار یا استفاده کننده از ساختمان نیز بسیار مایل است که در مصرف انرژی صرفه جویی کند و حداقل قبض های کمتری پرداخت کند.

می دانم که کمی سخن به درازا کشیده شد. اما وظیفه خود می دانستم که برای خود و دیگران گوشزد کنم به امید آن که شنیده شود.

بنا بر اعلام سایت شرکت فرهنگی-هنری دل‌آواز، آلبوم جدید استاد شجریان، روز شنبه ۲۲ فروردین‌ماه ۸۸ منتشر خواهد شد.

آلبوم «آه باران» آخرین اثر محمدرضا شجریان، مجموعه‌ای است که در فرم و فضای موسیقی گلها تنظیم گردیده و به یاد بزرگانی چون حسین یاحقی، ‌مرتضی محجوبی، رهی معیری و بنان ساخته شده است.

این آلبوم شامل ۷ قسمت در مایه‌ی دشتی است که چهار قطعه‌ی آن به‌صورت ارکسترال، دو قطعه به‌صورت ساز و آواز همراه با پیانوی فخری ملک‌پور و تار فرهنگ شریف بر اشعار حافظ و عطار بوده و یک قطعه‌ی آن چهارمضراب (عشاق) تار به‌همراه تنبک همایون شجریان می‌باشد.

تصانیف این آلبوم عبارتند از «دیدی ای مه» با آهنگ‌سازی حسین یاحقی بر ترانه‌ی رهی معیری، «نوای نی» با آهنگ‌سازی مرتضی محجوبی بر ترانه‌ی رهی معیری و «آه باران» با آهنگ‌سازی محمدرضا شجریان بر روی شعری از فریدون مشیری. تنظیم کلیه‌ی قطعات و همچنین ساخت مقدمه‌ی دشتی توسط مزدا انصاری انجام گرفته است. هنرمندان اعم از تک‌نوازان و نوازندگان ارکستر که در این مجموعه هم‌نوازی و همراهی نموده‌اند، عبارتند از:

فرهنگ شریف
تــار

فخری ملک‌پور
پیانــو

همایون شجریان
تنبــک

ارسلان کامکار، علی رحیمیان، علی جعفری پویان، سینا جهان‌آبادی
ویلن

میثم مروستی، سهراب برهمندی
ویولا

کریم قربانی
ویلنسل

ناصر رحیمی
فلوت

ایمان جعفری پویان
کلارینت

علی رزمی
تار

آلبوم «آه باران» در استودیو پاپ ضبط شده و ریموند موسیسیان و رامین مظاهری کار مسترینگ و تدوین دیجیتال آن را بر عهده داشته‌اند. مژگان شجریان هم مانند همیشه طراحی گرافیک را انجام داده است. همان‌طور که استاد شجریان هم در گفت‌وگو با ویژه‌نامه‌ی نوروزی «همشهری» عنوان کرده بود، قرار بوده این اثر در آخرین روزهای سال ۱۳۸۷ منتشر شود، و تنها تأخیر در کسب مجوز ارشاد، انتشار آن را به سال جدید موکول کرده است.

بدین ترتیب پس از گذشت یک سال و نیم از انتشار آلبوم «غوغای عشقبازان»، انتظار علاقه‌مندان استاد آواز ایران برای شنیدن اثری جدید از او پایان می‌یابد.